تمثیل در بیان وحدت کارخانه عالم

اصلاح شده در 2011/07/31 05:49 توسط Administrator — دسته‌بندی شده به عنوان: شبستری, شعر کهن

تـو گـویی هـسـت ایـن افـلـاک دواربه گردش روز و شب چون چرخ فخار
وز او هــر لــحــظــه ای دانــای داورز آب وگــل کــنــد یــک ظــرف دیـگــر
هر آنچـه در مکـان و در زمان اسـتز یک اسـتـاد و از یک کارخـانه اسـت
کـواکــب گـر هـمـه اهـل کــمـالـنـدچـرا هـر لـحـظـه در نـقـص و وبـالـنـد
همه درجای و سیر و لون و اشکالچـرا گـشـتــنـد آخـر مـخـتــلـف حـال
چـرا گه در حـضـیض و گه در اوجـندگــهـی تــنـهـا فــتــاده گــاه زوجــنـد
دل چـرخ از چـه شـد آخـر پــر آتـشز شـوق کـیسـت او انـدر کـشـاکـش
هـمـه انـجــم بــر او گــردان پــیـادهگـهـی بــالـا و گـه شــیـب اوفــتــاده
عـنـاصـر بــاد و آب و آتــش و خــاکگـرفــتــه جــای خــود در زیـر افـلـاک
مـلـازم هـر یکـی در مـنـزل خـویشبــنـنـهـد پـای یـک ذره پـس و پـیـش
چـــهــار اضــداد در طــبـــع مــراکــزبـه هم جمع آمده، کس دیده هرگز؟
مـخـالـف هر یکـی در ذات و صـورتشــده یـک چــیـز از حــکـم ضــرورت
موالید سـه گـانه گـشـتـه ز ایشـانجــمـاد آنـگـه نـبــات آنـگــاه حــیـوان
هــیــولـــی را نــهــاده در مــیــانــهز صـورت گـشـتـه صـافـی صـوفـیانـه
هـــمـــه از امـــر وحـــکـــم داد داوربـه جـان اسـتـاده و گشـتـه مسـخـر
جــمـاد از قـهـر بــر خــاک اوفـتــادهنـبــات از مــهـر بــر پــای ایـســتــاده
نــزوع جــانـور از صــدق و اخــلــاصپـی ابـقای جـنس و نوع و اشـخـاص
هــمــه بــر حــکــم داور داده اقــرارمر او را روز و شـب گشـتـه طـلبـکـار